Fotografia tatrzańska - nie tylko dla początkujących

[Bogusław Pawłowski]

Przede wszystkim lepszy korpus. Tu najlepszym rozwiązaniem jest EOS 50 (E) - dużo rozsądnych funkcji, precyzyjne naświetlanie, przez 7 lat nie zepsułem... Kosztuje 800,- w bardzo dobrym stanie, odpowiednikiem są nowe modele EOS 30/33 które nie wnoszą praktycznie nic w stosunku do 50-tki. Szkła: wymienione wcześniej, ewentualnie 28-135 ze stabilizacją obrazu, mając te pieniądze i korpus 50-tki proponuję zainteresować się jakimś dłuższym obiektywem średniej klasy - posiadanie takowego jest bardzo praktyczne - najlepsze rozwiązanie EF 100-300/4,6-5,6 USM
Następnym razem napiszę o statywach i akcesoriach.

[Bogusław Pawłowski]

Do czego służy statyw?

Ogólnie przyjęte jest, że konieczność jego użycia powoduje długi czas ekspozycji. Granicą dla nieporuszonego zdjęcia jest czas zbliżony do aktualnie używanej ogniskowej obiektywu: np ogniskowa 28mm - możemy robić na 1/30 "z ręki" ogniskowa 200mm - możemy robić "z ręki" na 1/200s i krótszych. Dotyczy to jednak trochę innych warunków. Jak człowiek zasuwa po grani - przy krótkim zatrzymaniu się na fotkę, należałoby odsapnąć, uspokoić oddech, przycisnąć mocniej aparat do twarzy - i tak nie gwarantuje to 100% sukcesu. Ponadto, lustrzanki są tak zbudowane, że przed ekspozycją zawsze podnosi się lustro co wywołuje niewielkie drgania aparatu. Kolejna ważna sprawa to kompozycja danego ujęcia. Warto kilka sekund nad tym się zastanowić - co jest potrzebne w kadrze, co nie, czy linia horyzontu jest poziomo itp.

Tak więc, mając statyw możemy:
1. Fotografować na dowolnych czasach, ważne jest to nie tylko rano czy wieczorem - każdy obiektyw uzyskuje maksimum swojej rozdzielczośći po domknięciu przesłony (zwykle 3 działki - janość 2,8- fotografujmy na f8 !), przy okazji osiągniemy lepszą głębię ostrości,
2. Podnosimy zawsze ostrość zdjęć w porównaniu do tych wykonywanych bez statywu przez możliwość wcześniejszego podniesienia lustra (funkcja nie występuje we wszystkich aparatach),
3. Mamy możliwość precyzyjnego kadrowania, porozglądania się po ujęciu które chcemy wykonać, przesunięcia lekko w lewo-prawo, wypoziomowania horyzontu,

wada - trzeba więcej nosić ale nawet lekki statyw jest lepszy niż jego brak.

[Bogusław Pawłowski]

Służą realizacjom naszych wizji, uwypukleniu pewnych elementów lub powodują, że na filmie ujęcie będzie zapisane w sposób, w jaki my je widzieliśmy (widzimy mózgiem i okiem a film ma pewne ograniczenia)

- filtry UV, czy sky 1A, oprócz odcinania części pasma światła (co może mieć wpływ na końcowy efekt na zdjęciu w górach - temat obszerny, nie rozwijam) stanowią zabezpieczenie przedniej soczewki obiektywu. Możemy zawadzić o skały, otrzeć się o kosówkę, podczas wiartu fruwają w wyższych partiach ziarna mineralne - lepiej zarysować filtr na 30-200 zł niż obiektyw!

- filtr polaryzacyjny (50-500,- w zależności od klasy i jego średnicy) - nadaje się doskonale do podkreślenia i wzmocnienia nieba z chmurami. Siła działania polaryzacji jest największa, gdy słońce znajduje się z boku
http://www.topr.com.pl/boguslaw5/images/1.jpg
http://www.topr.com.pl/boguslaw5/images/2.jpg
http://www.topr.com.pl/boguslaw5/images/29.jpg
Jednocześnie rośnie kontrast w tych partiach zdjęcia, czasami za bardzo, warto wykonać kilka ujęć przy różnych położeniach filtra (jest on obrotowy). Przestrzegam jednak przed stosowaniem go zimą - jak jest śnieg, niebo i tak jest zwykle najciemniejsze i nie ma sensu go bardziej zaciemniać (może wyjśc czarne na fotkach)
Kolejna grupa zastosowań to woda - raczej stojąca - redukcja odbić badź ich wzmocnienie, zmiana barwy wody itp
http://venus.ci.uw.edu.pl/~mbom/goscie/ ... aw4/5.html

- szare filtry gradacyjne (połówki) - bardzo przydatne, górna częsć filtra lekko zaciemniona. Często na zdjęciach występuje brak czytelności szczegółów na niebie (choć pamiętamy, że było je widać). Papier fotograficzny (film częściowo też) nie jest w stanie oddać takiej rozpiętości pomiędzy najciemniejszymi i najjaśniejszymi elementami. Lekkie przyciemnienie nieba spowoduje, że na zdjęciach zobaczymy je bardziej zbliżone do tego, które pamiętamy z wycieczki. ceny: 60-120,-
http://www.topr.com.pl/boguslaw5/images/10.jpg
http://www.topr.com.pl/boguslaw5/images/15.jpg

filtry obrotowe - można stosować, bokiem, odwrotnie -
http://www.topr.com.pl/boguslaw5/images/11.jpg

Moga być okrągłe albo prostokątne, np w systemie Cokin - mamy wówczas dodatkowo możliwość przesuwania go w górę-dół (nie zawsze linia horyzontu musi przebiegać na środku zdjęcia)

- filtry szare - całe - można stosować w celu wydłużenia czasu naświetlania, uzyskamy np rozmycie płynącej wody (czasy 1/8s - 1s)
w dzień podczas pochmurnej pogody, bez konieczności chodzenia w dolinach gdy jest już (albo jeszcze) szaro bądź ciemno. Ceny 50-200,- w zależności od firmy i wielkości filtra.
http://www.topr.com.pl/boguslaw_woda/images/17.jpg
http://www.topr.com.pl/boguslaw_woda/images/15.jpg

- inne filtry efektowe: połówki kolorowe, całe zabarwione - oczywiście też można stosować a efekty mogą byc ciekawe. Osobiście najczęściej stosowałem lekko ocieplający badź delikatny błękitny

[Szarotka]

Boguś czytam z wielką uwagą wszystkie Twoje posty o fotografowaniu,ale dla mnie to jeszcze ciągle wyższa szkoła pilotarzu

[Kert1]

p Bogusławie - rozumiemy szał przedświątecznych przygotowań, gonitwy za prezentami itd ale....
poprosimy o ciag dalszy
ps. myslałem, że może przekaże Mikołajowi na jaki skaner ma zwrócić uwagę...

[Bogusław Pawłowski]

negatywy, slajdy....
Różnią się czułością ISO, wyższe czułości dają większe pole manewru gdy potrzebny jest któtki czas naświetlania (długa ogniskowa, zwierzę w ruchu), duża głębia ostrości czyli mocno domknięta przesłona (np zdjęcia "makro" - choćby kwiatów z bliska), przy słabszym oświetleniu nie potrzeba mieć statywu i przy okazji uzyskamy lepszą rozdzielczość naszego obiektywu domykając przesłonę
- ale to wszystko posiada też drugą, mniej korzystną strone medalu: wielkość ziarna i ostrość oraz neutralność odwzorowania barw.
Zasadniczo im większa czułość filmu tym gorszę będą: ziarno (większe, ale to rzadko przeszkadza w amatorskich zastosowaniach), mniej naturalne odwzorowanie barw, mniejsza ostrość (raczej też większość nie zauważy przy formacie 15x21). Nie będę tu opisywał szczegółowo co myślę na temat materiałów które używałem - za dużo by tego było.
Powiedzmy od razu że idealny negatyw nie istnieje.
Wybierając materiał przed wyjazdem w góry należy zastanowić się jak będzie on używany i jaki rozmiar odbitek jest planowany. Można kierować się tu następującą ściągą:
dla osób które nie planują robić z tego wielkich powiększeń (i tak ogranicza to jakość używanej optyki) najlepszym rozwiązaniem zdaje się być Kodak Gold 200 - bardzo dobre barwy, malutkie ziarno, łagodnie działający film co ma znaczenie przy dużym kontraście, np. głębokie cienie, wspaniale dział też przy użyciu lamp błyskowych, co też ważne - podobnie jak fuji występuje w 3-pakach, więc można kupić tanio.
Inne filmy: Fuji Superia 200 - również dobre kolory, Agfa Vista 100 - ogólnie dobry materiał a za tą cenę bardzo dobry. Dla przyrodników -Superia 400 - kolory i ziarno już nie te ale przy odbitkach jak zawsze dużo zależy od labu.
Do zastosowań ambitniejszych, w wersji ekonomicznej również polecam Fuji superię 100 - z tego materiału można naprawdę sporo wycisnąć, zwłaszcza przy ręcznej obróbce, ostatnio natrafiłem na Agfa Optima prestige 100 - również dobry materiał, inne barwy niż fuji ale i inna cena (niestety),
Fuji Reala 100 - to zasadniczo film do fotografii studyjnej - bardzo wysoka ostrość, brak ziarna (ciężko je zobaczyć nawet przy powiększeniach 40x60), rewelacyjne odwzorowanie zwłaszcza ciepłych barw, film polecam zwłaszcza na jesień, proponuje jednak używać go jako ISO 50, cena w sklepach 2-3 razy wyższa niż na allegro.

Dla mocniej zainfekowanych tematem - prosze poszukać sobie zestawień na http://www.photozone.de/bindex2.html

[Bogusław Pawłowski]

Jeszcze słówko o slajdach. Nie używałem ich co prawda w takiej ilości... Pełne zadowolenie, wymagający fotograf uzyska stosując cos klasy Provia bądź Astia (Fuji). Skusiłem się kiedyś na Agfę RSX 50 i 100 (było tanio) i bardzo się zawiodłem - zwariowane kolory.

[Bogusław Pawłowski]

ups...
dawno nie pisałem...
w zeszłym tygodniu widziałem spustoszone huraganem Smokowce,
jeśli chodzi o pisanie to w niedzielę postaram sie poprawić...
no chyba, że w sobotę Adam zostanie mistrzem świata...wtedy sami rozumiecie...

[marcys]

w zeszłym tygodniu widziałem spustoszone huraganem Smokowce

Dodajmy jeszcze, że zdjęcia Bogusława ze strefy zero można obejrzeć tutaj http://www.321gory.pl/galerie/strefazero.htm

pozdrawiam
Marcys

[Kert]

jeśli chodzi o pisanie to w niedzielę postaram sie poprawić...

koniecznie

no, zeby nie wyszło ze Adasiowi źle życze, ale watek pozostał niedokończony

[Olav]

kiedyś wszyscy mieli Zenity lub aparaty Praktica i uważam, że to było zdrowe – tzn., że dobrze, wręcz należy przejść przez ten etap

Mój sprzęcik ogranicza się narazie do starego Zenita ET z obiektywem Helios po ojcu... Zastanawiam się czy jest to dobry aparat do nauki i czy totalnie zielony amator (czyli ja) jest wstanie zrobić tym sprzętem ładne zdjęcia...

[Bogusław Pawłowski]

O! Z Torunia kogoś widzę!
Zenity mają wg mnie tą wadę, że słabo przez nie widać co się fotografuje no i ustawianie ostrości... pomiar światła bywa niedokładny, od ET lepszy byłby model 122 z pomiarem światła przez obiektyw.

Dwa dni temu miałem prezentację w Dworze Artusa, byłeś?

[Olav]

Niestety nie (szkoła) mimo że jakiś plakat, czy coś w wyborczej widziałem... A z tym zenitem mam jeden problem - migawka jest rozpięta na takich blaszkach i jedna jest zerwana, wiec przy naciąganiu naświetla film, a w serwisie chcą za naprawe 70pln wiec chyba lepiej wyjdzie mi kupić ten nowy... A już się cieszyłem, że ojciec pozwolił mi wziąć ten aparacik...

[Bogusław Pawłowski]

jak faktycznie interesuje Ciebie fotografia w górach to może warto kupić coś z obiektywem o szerszym kącie widzenia? i może lepszego nieco od zenita? zapraszam na gg 7736592

[Olav]

Na pewno się odezwę - gg 3878100

[Bogusław Pawłowski]

pozdrawiam Forum,
pisze, pisze, linkuje, rano wkleję

[Piotr]

Jeszcze słówko o slajdach. Nie używałem ich co prawda w takiej ilości... Pełne zadowolenie, wymagający fotograf uzyska stosując cos klasy Provia bądź Astia (Fuji). Skusiłem się kiedyś na Agfę RSX 50 i 100 (było tanio) i bardzo się zawiodłem - zwariowane kolory.

Ja jestem wierny Fuji. Pstrykałem i na Provii i Astii ale jednak najczęściej na Sensii. Przeważyły względy ekonomiczne. Na Astii (kiedyś coś o niej czytałem) ma się świetnie prezentować ludzka skóra. Na pozostałych wychodzi podobnie. Provia jest nieco chłodniejsza od Sensii i chyba bardziej naturalna. Polecam ją w górskie plenery. Oglądając slajdy z obu materiałów różnice dopiero widać jak się je wyświetla jeden po drugim. Tak czy inaczej oba diapozytywy są warte zakupu. Sensia jest nieco tańsza od Provii. Nie pstrykałem jeszcze na Velvii ale ta jest najdroższa i nie wydaje mi się żeby wnosiła coś więcej (przynajmniej jeżeli chodzi o moje potrzeby).
Pozdrawiam!

[Bogusław Pawłowski]

oczywiście każdy widzi troche inaczej i ma też inne wymagania.
dla mnie sensia ma zbyt przybrudzone kolory

Dodane po 2 minutach:

Kadrowanie. Kompozycja ujęcia.

Można określić nim czynność ustalającą relacje i zakres prostokątnego pola zdjęcia w stosunku do całej otaczającej nas przestrzeni.

Bardzo często właśnie odpowiednio skomponowane ujęcie sprawia, że na dane zdjęcie można długo patrzeć bez znudzenia.
Poniżej kilka praktycznych rad z przykładami.

Stając, np. na szczycie czy innym punkcie widokowym, trzeba po pierwsze rozejrzeć się. Najlepiej jest uczynić to patrząc przez aparat.

Kilka głównych zasad, istotnych na początek:
- ilość nieba na zdjęciu, czyli, na jakiej wysokości powinna być umieszczona linia horyzontu?
Jako punkt wyjścia ustalmy 2/3 dla gór, tylko 1/3 lub nawet mniej dla nieba. Takie proporcje będą miały oczywiście zastosowanie w przypadku, gdy na niebie nie będziemy widzieli nic ciekawego.
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... 015/p7.jpg

Dla porównania zamieszczam poniżej link do zdjęcia wykonanego z tego samego miejsca, innym obiektywem. Tu istotną rolę odegrał układ chmur:
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... /3%7E3.jpg

Tak więc, linię horyzontu obniżamy tylko wtedy, gdy jest ku temu konkretny powód.

Przy odpowiedniej wprawie, można dostrzegać sytuacje, gdzie elementy gór i chmur współgrają ze sobą. Np. postrzępione chmury z turniami:
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... /2%7E1.jpg
czy łagodniejsze cumulusy z krajobrazem tatr Zachodnich:
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... 19%7E0.jpg
Może jeszcze widok z Gładkiej Przełęczy:
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... 15/116.jpg
w tym ostatnim przypadku wykorzystany był filtr polaryzacyjny.

Układ chmur może także całkowicie wpływać na kompozycję danego ujęcia. Dla ujęcia do którego link podaję poniżej, zestawione zostały 2 elementy: ciekawa chmura i wierzchołek, przy okazji opis (tytuł), zyskał nową wymowę „Rysy Niżne” (niższe od chmury):
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... 15/tt5.jpg
może jeszcze coś z poza Tatr:
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... _5%7E0.jpg

Rozmieszczenie na zdjęciu elementów, które znajdują się na ziemi, jest oczywiście w większości przypadków ważniejsze od rozmieszczenia na nim chmur. Najważniejsza zasada brzmi: unikać dużych elementów brzegu kadru, nie dopuszczać do sytuacji w których np. znajdujący się tam masyw zostanie przecięty przy kadrowaniu i na zdjęciu znajdzie się tylko jego część. Wprowadza to bałagan w kadrze. Niżej bardzo prosty i wymowny przykład uporządkowanego kadru:
http://www.topr.com.pl/boguslaw/obrazki/9.jpg
na tym zdjęciu, kilka szczytów umieszczono w centralnej części kadru. Nie zawsze główny motyw musi się znajdować w centrum. Niżej przykład prostego ujęcia z odsunięciem głównego elementu poza centrum.
http://www.zpfp-ot.art.pl/modules/pnCPG ... 12%7E0.jpg

c.d.n.

[Bogusław Pawłowski]

nie czytałem tego dokładnie, ale polecam
http://akson.sgh.waw.pl/~smalaz/ksiazka/spis.html

[tomek.l]

Ja mam pytanie o filtr SKY. Czy używanie w górach filtra SKY zamiast UV jest zasadne. Niby SKY zlikwiduje trochę mgiełkę, niebieską poświatę lub ożywi trochę kolory. Ale czy faktycznie. Czy nie wystarczy do tego zwykły UV? Nie mam filtra SKY dlatego chciałbym się dowiedzieć czy jest sens go kupować.