ależ to nie moja opinia....jeno tego pilota....wysłuchuj silnik bombowcakrystiankk pisze:Chief mimo wszystko, to nie jest tak, że idę na łatwiznę, prosząc o pomoc na forum.
a tak , poza tym to Ci zazdroszczę....


mnie chodzi tylko o to, że mogą się wzajemnie.....przepytywaćuszba pisze:Chief, zonaty brodaty jestes i co Ci tu po glowie chodzi?
Tatry w literaturze polskiej
Pierwsze wzmianki o Tatrach i o wypływających z nich rzekach pisał Jan Długosz w swoich rękopisach z lat 1455-1480, które drukiem ukazały się dopiero w 1615 r. w Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae
Maciej Miechowita w Chronica Polonorum w dwóch miejscach pisze zwięźle o górnictwie miedzi i srebra w Tatrach polskich uprawianym w 1502 i 1503 z polecenia króla Aleksandra Jagiellończyka.
Mikołaj Rej (1505-1569), autor pierwszych poetyckich słów o górach, w tym przypadku o Tatrach. w swoim Zwierzyńcu (1562) we fragmencie epigramatu zatytułowanego Korona królewska i królewic Janusz, opisuje obraz obłoku nad szczytami:
„Tu się fata mieszają, by marzec z chmurami
Nad tymi węgierskimi, zacnymi górami”
Adam Schroeter, Ślązak przebywający przez dłuższy czas w Kieżmarku na zamku Olbrachta Łaskiego, męża Beaty – pierwszej turystki tatrzańskiej w swoim poemacie o kopalni soli w Wieliczce (wyd. 1564 r.) opisał drogę do Kieżmarku.
Jan Kochanowski w wierszu napisanym w 1563 r. Pamiątka Janowi na Tęczynie pisze o Tatrach, a dokładnie o Krępaku.
Maciej Stryjkowski w roku 1582 w wierszowanej Kronice ..... użył nazwę Tatry jako rzeczownik pospolity.
Z tego okresu wzmianki o górach ze szczególnym uwzględnieniem Tatr można znaleźć w satyrze Marcina Bielskiego oraz w utworach Łukasza Górnickiego, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, a 100 lat później w utworach Wacława Potockiego, Jana Andrzeja Morsztyna, Daniela Naborowskiego, Andrzeja Rysińskiego, Andrzeja Zbilitowskiego (Żywot szlachcica we wsi z 1597 r.), Macieja Kazimierza Sarbiewskiego czy Jakuba Teodora Trembeckiego.
Zupełnie osobne piętno w literaturze wycisnęła tematyka skarbów górskich zarówno jako rezultat najmocniejszej wówczas działalności ekonomicznej człowieka w Tatrach, jak i jej odbicie w mentalności społecznej. Eksploatacja metali kolorowych rozpoczęta przez Jagiellonów wytworzyła w pewnych kręgach w wieku XVI i XVII gorączkę w poszukiwania skarbów i wpłynęła na powstanie oryginalnej gałęzi piśmiennictwa cechującego się cennym autentyzmem, ale także wybujałą fantazją. Pierwsze tego rodzaju „spiski” napisał Jakub Kazimierz Haur (na początku XVIII w.), a pokaźną część spisków zebrał w również w wieku XVIII Michał Hrościński, a wydał następnie Stanisław Eljasz-Radzikowski w Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego z roku 1905 pt. Opisanie ciekawe gór Tatrów.
W XVIII w. o Tatrach pisał również jezuita Benedykt Chmielowski w encyklopedycznej książce Nowe Ateny. Utwór ten pozostanie w literaturze pozostanie w literaturze górskiej (tatrzańskiej) symbolem bałamutnej wiedzy o Tatrach, zawierająca tyle groteskowych wręcz informacji o tym regionie, że wielu badaczy przytacza niektóre z nich w celach humorystycznych. Jaka smakowity kąsek przytoczyć można jeden z fragmentów tego „dzieła”:
Niemcy ją zowią Górą Śniegową, Węgrzy Tarczal, Polacy tatrami, iż ku krajom tatarskim nadała się i nazywają się i Beskidami. Widać z nich na mil 20, a nawet 30, gdy wypogodzona aeria. Kamień stamtąd zrzucony, niżeli się stoczy w dół, wiele innych ruszy ze sobą w kompanii. Śniegi tu po całym leżą lecie, sensim czernieją, w jakieś obracają się robactwo. Dzikich kóz na nich mnóstwo, nie nogami chodzących, ale na rogach się od gałęzi i skał zawieszających. Rodzi się w nich kryształ, diamenty, magnes, różne mettalla [...] Na samym wierzchołku gór jest źródło, a raczej jezioro Oculus Maris nazwane, gdzie sztuki statków morskich często wpływają, znać, że z morzem ma komunikację.
Stanisław Staszic, polski geolog ogłosił szereg rozpraw o Tatrach (1810-1812) i wydał w 1815 dzieło: O Ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski.
Od roku 1816 tj. od wydania tekstu nowego gatunku literackiego (coś w rodzaju reportażu) nazwanego przez ówczesnych badaczy „wycieczką” lub „podróżą” nastała moda na tego typu literaturę. Pierwszy tekst tego gatunku, anonimowego autora, ukazał się w „Pamiętniku Lwowskim” pt. List podróżnego, który odwiedził Tatry. W rezultacie takich publikacji społeczeństwo powoli zdobywało autentyczną wiedzę o regionie. A autorami tego gatunku byli: Seweryn Goszczyński (Dziennik podróży do Tatrów), Wincenty Pol (Rzut oka na północne stoki Karpat), Łucja Rautenstrauchowa (Miasta, góry i dolina), Maria Steczkowska (Obrazki z Tatrów i Pienin), Teodor Tripplin (Wycieczki po stokach galicyjskich i węgierskich Tatrów).
Należałoby również wspomnieć, że w latach dwudziestych XIX w. powstał nowy gatunek literacki, określany mianem idyllizmu. Według czołowego krytyka literackiego tego okresu tj. czasów preromantyzmu, Kazimierza Brodzińskiego sielskość miała być główną własnością narodowego charakteru Polaków. Już w roku 1802 domagał się wprowadzenia góralszczyzny do literatury Hugo Kołłątaj dowodząc, że „znajomość obyczajów naszych górali, ale znajomość tylko z dobrej strony, powinna być przedmiotem polskich sielanek”.
Ten ambitny program próbował realizować Wincenty Reklewski tworząc wydaną w 1811 r. sielankę pt. Górale i zarazem pierwszy drukowany wiersz tatrzański. Wiersz ten został wydany w zbiorku poezji Pienie Wiejskie. W tej samej konwencji pisali: Wojciech Bogusławski (1757-1829) – Cud mniemany czyli Krakowiacy i Górale, Jan Nepomucen Kamiński – Zabobon czyli Krakowiacy i Górale, Józef Przerwa-Tetmajer Góral na Polanie – jeden z wierszy tatrzańskich wydanych w tomikach Pieśni (1829) oraz Poezje liryczne (1830). Na uwagę zasługuje fakt, że Józef Przerwa-Tetmajer w literaturze tatrzańskiej zapisał się jako autor pierwszego polskiego wiersza o Morskim Oku!!!
Okres lat trzydziestych XIX w. to narodziny romantyzmu w literaturze polskiej.
Adam Mickiewicz – temat Tatr wprowadza w dramacie Konfederaci barscy (1836), Juliusz Słowacki w utworze Samuel Zborowski ukazuje obraz Morskiego Oka. Znowu należy wspomnieć o Sewerynie Goszczyńskim: Dziennik podróży do Tatrów, czy też Sobótka (1834), fragment nieukończonego poematu Kościelisko, Wincentego Pola (1807-1872): Pieśń o ziemi Naszej (1843), Obrazy z podróży (1846), Obrazy z życia i natury. Północny wschód Europy, Rzut oka na północne stoki Karpat i przyległe im krainy, Ludwik Pietrusiński Podróże, przejazdki i przechadzki po Europie.
Wielu spośród turystów tatrzańskich stanowili pisarze i poeci, którzy ze swych wędrówek pozostawili sporo spisanych poetyckich wrażeń. Do tej grupy należeli m.in.: Edmund Wasilewski – Marzenia w Tatrach, Antoni Czajkowski – Wspomnienie z podróży do Morskiego Oka w Karpatach, Bogusz Zygmunt Stęczyński (1814-1890) poemat Tatry w dwudziestu czterech obrazach. Należy również wspomnieć o: Ambrożym Grabowskim, Władysławie Tarnowskim, Annie Liberze i Łucji Rautenstrauchowej.
Następny okres w literaturze górskiej to okres pozytywizmu (1863-1890). Przedstawicielami byli: Michał Bałucki (wiersz Dla chleba, artykuł Podróż w Tatry, Zaklęte pieniądze, Obrazy i obrazki z tatrzańskiej wycieczki, Góral na dolinach. Obrazek z życia ludu w Tatrach), Felicjan Faleński (Odgłosy z gór), Adam Asnyk (Maciejowi Sieczce, przewodnikowi w Zakopanem, Morskie Oko, Noc pod Wysoką, Limba, Ulewa cykl wierszy W Tatrach), Władysław Ludwik Anczyc Wspomnienia z Tatr, W Tatrach, Franciszek Henryk Nowicki (1864-1935) sonety Tatry, Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) powieści: Czarne Perełka, Wielki nieznajomy, Henryk Sienkiewicz Sabałowa bajka, Potop.
O Tatrach ponadto pisali m. in.: Tytus Chałubiński, Walery Eljasz, Bronisław Gustawicz, Jan Gwalbert Pawlikowski, Bronisław Rejchman, ks. Józef Stolarczyk, Leopold Świerz.
Pod koniec wieku XIX w literaturze europejskiej wystąpiły tendencje odwrotu od realistycznych tez pozytywizmu, realizmu i naturalizmu. Ich celem było odnowienie literatury i nadanie jej bardziej jednostkowego – w sensie prawa do swobód wypowiedzi indywidualności artystycznej – „neoromantycznego”. Jest to okres literatury młodopolskiej, którego przedstawicielem był Tadeusz Miciński, Gabriela Zapolska, Leopold Staff, Andrzej Strug, Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa Tetmajer Władysław Orkan i inni.
Z tego okresu warto wymienić: Stanisław Witkiewicz (1851-1915) Na przełęczy, Kazimierz Przerwa Tetmajer (1865-1940) Na Skalnym Podhalu, Legenda Tatr, Jan Kasprowicz (1860-1926) cykle Krzak dzikiej róży, Z Tatr, Nad przepaściami, zbiór Księga ubogich, Tadeusz Miciński (1873-1918) Nietota. Księga tajemna Tatr (1910), Leopold Staff (1878-1957) Przewodniczka, Sen o górach, Śnieg zaskoczył mnie w górach, Nad Gąsienicowym Stawem, Andrzej Strug Zakopanoptikon, czyli kronika czterdziestu dziewięciu dni deszczowych w Zakopanem, Wielki dzień – kronika niedoszłych wydarzeń.
Do roku 1915 niewiele pisano o górach poza tematyką tatrzańską.
Okres międzywojenny, to nowa fala literatów (pisarzy i poetów) tj. Ferdynand Hoesick Tatry i Zakopane, Aleksander Janowski Wycieczka w Tatry, Janusz Kotarbiński Nowele tatrzańskie (1923), Rafał Malczewski Narkotyk gór (1928), Tatry Podhale (1935), Od cepra do wariata (1939, Pępek świata, Jerzy Mieczysław Rytard Bal jesienny (1930), Dolina wiatrów (1937) itd.
Po roku 1945 o tematyce związaną z Tatrami pisali: Jan Alfred Szczepański Przygody ze skałą, dziewczyną i śmiercią, Siedem kręgów wtajemniczenia, Wawrzyniec Żuławski Tragedie tatrzańskie, Jalu Kurek Księga Tatr, Wtóra księga Tatr, Strumień goryczy i inne, Tadeusz Staich – Deszcz za oknem, Góry wołają, Na polskiej Orawie, Drogami skalnej ziemi, Konstanty Stecki Tatry, Triolety tatrzańskie, Konstanty Stecki jr Za kopanem, Zbójnickie dukaty, Sześć błysków na minutę, Ludzie spod niebieskiego znaku i inne, Włodzimierz Wnuk – Moje Podhale, Ku Tatrom, Gawędy Skalnego Podhala. Ponadto do tej grupy pisarzy i poetów należy zaliczyć: Stanisław Pagaczewski, Jerzy Młodziejowski, Stanisław Zieliński, Józef Kapeniak, Adam Bahdaj, Adam Pach, Stanisław Nędza Kubiniec, Michał Balara, Alfons Filar, Kazimiera Alberti, Janusz Domaniewski, Aniela Gut Stapińska, Stanisław Krzeptowski Biały, Hanka Nowobilska, Julian Przyboś, Maria Pawlikowska Jasnorzewska, Władysław Krygowski i wielu, wielu innych.
Pozycje książkowe związane z w/w tematem:
- Stanisław Piotrowski –Skalne Podhale w literaturze i kulturze polskiej.
- Jacek Kolbuszewski – Tatry w literaturze polskiej 1805-1939
- Jan Majda – Tatrzańskim szlakiem literatury
- Jan Majda – Literatura o Tatrach i Zakopanem (do roku 1918)
- Elżbieta Świerczyńska – Tatry w kulturze i sztuce.
Wykaz książek związanych z Tatrami jako lektury obowiązkowe (stanowisko subiektywne):
Henryk Anders, Mieczysław Karłowicz w listach i wspomnieniach.
Maria Baścik i zespół: Dolina Kościeliska. Śladami badaczy, artystów i wędrowców.
Wiesław Białas, Cmentarz na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.
Tytus Chałubiński, Sześć dni w Tatrach.
Jan Długosz, Komin pokutników.
Alfons Filar, Śladami tatrzańskich kurierów.
Seweryn Goszczyński, Dziennik podróży do Tatrów.
Roman Hennel, Kpiarze pod Giewontem.
Roman Hennel, Tatrami urzeczeni.
Ferdynend Hoesick, Legendowe postacie zakopiańskie.
Michał Jagiełło, Tatry i poeci.
Michał Jagiełło, Wołanie w górach.
Henryk Jost, Dzieje górnictwa i hutnictwa w Tatrach polskich.
Henryk Jost, Zakopane czasu okupacji. Wspomnienie.
Józef Kapeniak, Ród Gąsieniców.
Jacek Kolbuszewski, Tatry w literaturze polskiej 1805-1939.
Antoni Kroh, Tatry i Podhale.
Władysław Krygowski, W litworowych i piarżystych kolebach.
Jalu Kurek, Księga Tatr.
Rafał Malczewski, Pępek świata. Wspomnienia z Zakopanego.
Władysław Matlakowski, Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu. Zarysy życia ludowego.
Marian Maurizio-Abramowicz, Zakopiańskie wspominki.
Jerzy Młodziejowski, Moja tatrzańska symfonia.
Jerzy Młodziejowski, O Tatrach rozmowy.
Witold Henryk Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska.
Edward Passendorfer, Jak powstały Tatry.
Hanna Pieńkowska i Tadeusz Staich, Drogami skalnej ziemi. Podtatrzańska włóczęga krajoznawcza.
Maciej Pinkwart, Zakopane. Przewodnik historyczny.
Halina Ptakowska-Wyżanowicz, Od krynoliny do liny.
Zofia Radwańska Paryska, Zielony świat Tatr.
Jan Reychman, Peleryna, ciupaga i znak tajemny.
Roman Rogowski, Mistyka gór.
Roman Rogowski, Mistyka Tatr.
Jadwiga Rogulska-Cybulska, Tajemnice Tatr.
Władysław Semkowicz, Słowacja i Słowacy. I – II t.
Zofia Stecka, Historia przewodnictwa tatrzańskiego.
Konstanty Stecki, Tatry. Przyroda polska.
Maria Steczkowska, Obrazki z podróży do Tatrów i Pienin.
Andrzej Strug, Zakopanoptikon, czyli kronika czterdziestu dziewięciu dni deszczowych w Zakopanem.
Szaflarski Józef, Poznanie Tatr.
Jan Alfred Szczepański, Przygoda ze skałą, dziewczyną i śmiercią.
Kazimierz Przerwa Tetmajer, Legenda Tatr.
Kazimierz Przerwa Tetmajer, Na skalnym Podhalu.
Zofia Urbanowska, Róże bez kolców.
Andrzej Wilczkowski, Miejsce przy stole.
Stanisław Witkiewicz, Na przełęczy. Wrażenia i obrazy z Tatr.
Henryk Worcell, Wpisani w Giewont.
Mariusz Zaruski, Na bezdrożach tatrzańskich. Wycieczki, wrażenia i opisy.
Stanisław Zieliński, W stronę Pysznej.
Wawrzyniec Żuławski, Tragedie tatrzańskie.
Opr. Janusz Konieczniak

Oj Krystian, toż to takie proste:krystiankk pisze:Ale czego konkretnie, bo nie bardzo łapię?? happy
Czy ktoś może wie o co chodzi z tym bombowcem?chief pisze:ależ to nie moja opinia....jeno tego pilota....wysłuchuj silnik bombowca

Janek pisze:Oj Krystian, toż to takie proste:
- mieszkasz w Limanowej, może i tak, że możesz narty w mieszkaniu założyć i siup przez okno na stok,
- do Tatr beretem dorzucisz,
- masz 19 lat albo coś koło tego,
- zdasz maturę i pójdziesz na studia, czyli Cię czeka najpiękniejszy okres w życiu,
- no i ... spójrz na avatar, co trzeba więcej



to już do Niego należy analiza pozycji...czy się przyda, czy nie...gb pisze:Prawie to samo. Ale PRAWIE - jak to powinieneś już z reklamy piwa wiedzieć - zawsze robi różnicę...
a Ty byś tak chciał od razu na talerzu wszystko.....gb pisze:Przytoczone przez Ciebie kolegowe "zestawienie" jest na nieco inny temat. Porównaj:
"Tatry w literaturze polskiej"
""Góry jako inspiracja w literaturze i sztuce"
Janku to jest temat ogolny, wybrany z listy tematów maturalnych. Maturzysta sam musi sobie go zawęzić 1. do konkretnych gór, np Tatry, Bieszczady, czy kto co tam woli chyba że woli wszystko na raz - też można, i 2. musi w nim sprecyzować pod jakim głównym kątem go będzie omawiać tj. uczucia, lub odczucia, wpływ na czytelnika, funkcje bądź środki artystyczne itp. Czy też temat wspinaczki, przyrody tatrzańskiej itp. Tak jest z każdym tematem.Janek pisze:Gdyby np. kol. Krystian chciał się skoncentrować na poezji (czego mu nie radzę) i to tylko tatrzańskiej (przypominam, że w temacie jest "góry" a nie "Tatry") - co teoretycznie i po, na wszelki wypadek, uzgodnieniu tego z nauczycielem to mu absolutnie wystarczy ten link co podałem (strona Pacyfki).
Co racja, to racja. Jednak to mnie zastanawia, bo przecież oni dostają wcześniej bibliografię i ich obowiązkiem jest się przygotować... To dlaczego nie wiedzą jakie pytanie mają zadać?ruda pisze:wiesz Agaar plusem pracy maturalnej z tematyki stricte górskiej ma wielki plus