Jakie to szczyty?

[PeterW]

Hallo
Odkryłem to forum około przed rokiem i od tego czasu czytam w nim regularnie. Dla mnie to jest największym źródłem informacji o tatrach. Zameldowałem się bo potrzebóję pomocy. W innym forum jeden z użytkowników znalazł to zdjęcie i chce w następnym pobyciu w tatrach to zobaczyć na żywo:

http://www.imexgraf.pl/kalendarze/2007/ ... _Tatry.jpg

O ile się nie mylę to to jest widok na Kościelca z Hali Gąsienicowej. Podobne zdjęcie, ale w dużo lepszej jakości jest w aktualnym temacie konkurs foto#21 od Gosieńki (Dla mnie najfajniejsze zdjęcie do tej pory w tym temacie). Jakie te inne szczyty? Myślę że dla takich znawców tatr to nie jest żaden problem mi pomóc.
Dzięki za pomoc
PeterW

[Filanc]

A wziąć mapę do ręki to za duży wysiłek?

[dagomar]

skoro mnie zajęło to minutę ,to dlaczego Tobie sprawia to takie trudności??

[tatromaniaczka]

to jest mój ulubiony widoczek a na serio to wlasnie te szczyty i przełęcze opanowałam jako pierwsze

dagomar wszystko ładnie rozpisał

[Szarotka]

dagomar wszystko ładnie rozpisał

raczej Ola i Eryk

[tatromaniaczka]

oj no mala wpadeczka

[dagomar]

Tak sobie teraz spojrzałem i jedna rzecz mi się mało podoba. Małą Koszystą przez wieki nazywano obecną Żółtą Turnię. Więc cóż to znowu na Mała Koszysta gdzieś nad Pol. Waksmundzką ??

[Kert]

Małą Koszystą przez wieki nazywano obecną Żółtą Turnię

ale Paryski od lat 50 ( a może ktoś wcześniej?) zaczął nazywać M.K. jeden z wierzchołków Koszystej... a OiE słusznie/niesłusznie pewnie się na Paryskim opierają

[Bluecocaine]

jej... tak patrząc na ten widok jakoś za górami zatęskniłam

[Bluecocaine]

I nie pojadę w ten weekend, ze względu na beznadziejną pogodę. No chyba, że jakimś cudem przestanie lać (w co wątpie mówiąc szczerze)

[Violinistka]

Zawsze można nastawić się na maszerowanie na mokro - byle w ukochanych górach. Coś dla takich wariatów, jak ja

[Zygmunt Skibicki]

Małą Koszystą przez wieki nazywano obecną Żółtą Turnię.

A skądeś to wziął?
I jakie znowu wieki?

[dagomar]

Janota,Łapczyński,Steczkowska ożywają nazwy Mała Koszysta ,Chmielowski i Karłowiecz już Żółta Turnia ,Eliasz używa obu form ,należy z tego sądzić ,że zmiana nazwy nastąpiła gdzieś w latach osiemdziesiątych 19 w.

[Zygmunt Skibicki]

Janota,Łapczyński,Steczkowska ożywają nazwy Mała Koszysta ,Chmielowski i Karłowiecz już Żółta Turnia ,Eliasz używa obu form ,należy z tego sądzić ,że zmiana nazwy nastąpiła gdzieś w latach osiemdziesiątych 19 w.

Ej! Ja bym się w to wczytał dokładniej...
Jeśli masz rację, byłby to niezwykle rzadki wypadek układu nazw - Wielka i Mała dotyczący szczytów leżących na dwóch różnych rozałęzieniach grani i to bez styku stoków czy ramion.
Według mnie Eljasz zdecydowanie jednoznacznie nazywa Żółtą Turnię Żółtą Turnią - dopiero com go przeglądał.
Inna sprawa, że nie traktowałbym nawet Walerego Eljasza Radzikowskiego zbyt doktrynalnie w sprawach topomastyki tatrzańskiej - na panoramie z Głodówki umieścił był Łomnicę, choć wcale jej stamtąd nie widać. Chyba nie zmalała od tamtego czasu, nie? Mało tego, tę Łomnicę widzi Eljasz w miejscu, gdzie zupełnie co innego postawił Stwórca... I w tym wypadku nie da się nikomu wmówić, że to nazwę przeniesiono - pomyli był się po prostu szanowny Eljasz albo jego informator - ludzka rzecz.

[dagomar]

Wydaje się ,że obydwie nazwy funkcjonowały równocześnie . Zarówno WET ,jak i Bedecker na ten temat milczą. Z posiadanych książek ,do których ostrego wertowania dzisiaj mnie zmusiłeś ,niestety najstarsza ,tzn. Goszczyński żadnej nazwy w otoczeniu Dol. Gąsiennicowej nie wymienia. Również u Łapszyńskiego nieczego nie znalazłem. Poza tym z rzeczy wydanych w 19w. znalazłem to:
Eliasz w relacji z wycieczki z roku 1869 -"Wycieczka do Morskiego Oka przez Zawrat" s. 133 i 134 pisze tak opisując panoramę znad szałasu Sieczki:




ale już w następnym roku w swym "Krzyżnem" na str. 7 używa innej nazwy



Również w przewodniku z r. 1886 (s 156) zdecydował się na Żółtą Turnię:



Steczkowska w r. 1859 pisze tak:



ale już rok póżniej Janota w swym przewodniku nie ma wątpliwości:



Tak samo sądzi rónież Witkiewicz w "Na Przełęczy"



Jasno postawiona jest rzecz cała u Chmielowskiego (Przewodnik cz. II z 1907 str. 55)



Niestety więcej w domu nie mam ,co nie znaczy ,że nie czytałem ,jestem pewien ,że tych "Małych Koszystych" było więcej
W sumie pochodzenie obu nazw jest dość jasne i chyba ludowe. Osobiście mnie się wydaje ,że mogło zależeć od miejsca zamieszkania. Górale z Sichłego,Muru, mieszkający na wprost Pańszczycy mogli jej ramiona nazywań Wielką i Małą Koszystą. Zakopianie widząc cały żółty bok tej turni nazwali ją Żółtą. Oczywiście to daleko posunięte przypuszczenia ,do sprawdzenia których trzeba by analizy ,skąd ,od kogo i w jakim okresie czerpali swą tatrzańską wiedzę inkryminowani wyżej autorzy ,a także cała masa innych ,do twórczości których nie mam w domu dostępu.
Jeżeli ktoś jest szczęśliwym posiadaczem takowych ,zapraszam do pogrzebania i sprawdzenia ,jak jest tam nazywana wzmiankowana góra

[Zygmunt Skibicki]

Wydaje się ,że obydwie nazwy funkcjonowały równocześnie ./-/W sumie pochodzenie obu nazw jest dość jasne i chyba ludowe. Osobiście mnie się wydaje ,że mogło zależeć od miejsca zamieszkania. Górale z Sichłego,Muru, mieszkający na wprost Pańszczycy mogli jej ramiona nazywań Wielką i Małą Koszystą. Zakopianie widząc cały żółty bok tej turni nazwali ją Żółtą.

No, toś sobie trudu zadał!
Niezły kawał roboty, a i wnioskowanie końcowe chyba całkiem trafne.
Dla mnie jasnym jest, ze pierwsi "piśmienni" eksploratorzy czerpali nazewnictwo od miejscowych górali. To zaś musiało prowadzić do "zderzania sie" różnych nazw tych samych szczytów, przełęczy i całych pasm. W rozstrzyganiu tych kontrowersji musiano jednak przyjąć jakąś zasadę. I przyjęto - nazwy z pierwszym członem: wielki, mały, skrajny, pośredni, zadni i tym podobne wiązały szczyty leżące w bezpośredniej bliskości: Giewont i Mały Giewont, Rysy i Niżne Rysy, Kościelec i Mały oraz Zadni Kościelec, Jaworowy i Mały Jaworowy, to samo z Granatami, Rohaczami, Mięguszami itd. Związek nazewniczy dzisiejszej Żółtej Turni z Wielką Koszystą nie mieści się w tej formule i... musiał "zniknąć".
Trafiłem kiedyś na zapis dotyczący sporu o nazwy Morskie Oko i Czarny Staw - ten pod Rysami. Przyznam się, ze zmęczyła mnie ta lektura. Dla mnie wystarczająca jest aktualnie przyjęta i stosowana nazwa. Chodzi o to, by nie zbłądzić w terenie, a w dyskusji wiedzieć dokładnie o jakim miejscu się rozmawia i... wystarczy. Oczywiście dla znawców historii eksploracji Tatr to nie są śmieszne problemy i staczają z pewnością niezłe boje o wyższość poszczególnych racji.
Dziękuję za wyjaśnienie problemu, który przyznasz, mógł powstać kiedyś z korzystania z nie do końca "oblatanych" przewodników - górali, ale też z "bałaganu" w notatkach pierwszych "opisywaczy" Tatr. W końcu robili te swoje zapiski w arcytrudnych warunkach...

[dagomar]

I przyjęto - nazwy z pierwszym członem: wielki, mały, skrajny, pośredni, zadni i tym podobne wiązały szczyty leżące w bezpośredniej bliskości:

No to skoro tak ,to czemu nie zdecydowanio się na przejęcie słowackiego nazewnictwa Małego lodowego w bezpośredniej bliskości większego brata ,tylko w imię obrony swiętości nazw lansujemy Kopę ? - sytuacja zgoła analogiczna ,bo gdzie Mały ,a gdzie Lodowy?
Ja już nie chcę mówić o Małej Wysokiej , Otargańcach poprzedzielanych Magurami ,czy Małym Barańcu parę kilometrów od Wielkiego